ZIT ANLAM, KARŞITLIK BİLDİREN KELİMELER, CÜMLELER, ÖZELLİKLERİ KONU ANLATIMI

Bu dersimizde ZIT ANLAM KELİMELER ÖZELLİKLERİ, KARŞITLIK BİLDİREN CÜMLELER ÖZELLİKLERİ, ZIT ANLAM, KARŞITLIK BİLDİREN KELİMELER, CÜMLELER gibi konuları ele alacağız.

Sözcükte anlamın temel konu anlatımlarından biri olan zıt anlamlı kelimeleri, göstereceğimiz örneklerle kolayca anlayabileceksiniz. Zıt anlamlı kelimeleri, genel anlamda “eş anlamlı kelimelerin tam tersi” olarak düşünmek doğru olabilir. Nasıl ki eş anlamlı kelimeler, aynı anlamı karşılayan yazılışları farklı birden fazla kelime olarak ifade ediliyorsa; zıt anlamlı kelimeler de birbirinin tam tersi iki anlamı ifade eden kelimelerdir. Daha kapsamlı, ayrıntılı bir tanım yapacak olursak; “aralarında ters çıkarım ilişkisi bulunan, yazılışları birbirinden farklı anlamları ise birbirinin tam tersi olan iki farklı kelimeye” zıt anlamlı kelimeler denir.

“Siyah” ve “beyaz” sözcükleri birbirinin zıt anlamlısıdır; çünkü ifade ettikleri anlam birbirinin tam tersidir. Çalışkan denildiğimizde zihnimizde “bir iş, meslek veya sorumluluk konusunda çalışma azmi yüksek olan” anlamı gelir. Bu anlamın tam tersini karşılayan sözcük “tembel” sözcüğüdür. İşte “çalışkan” ve “tembel” sözcükleri zıt anlamlıdır diyebiliriz. Her sözcüğün zıt anlamlısı yoktur. Örneğin “deniz” kelimesinin zıt anlamlısı olarak “göl, okyanus, nehir” gibi kelimeler aklımıza gelmemelidir. Çünkü bir kelimenin zıt anlamlısı olabilmesi için, onun bir özellik veya nitelik bildirmesi gerekmektedir.

Öğrencilerin sıklıkla karıştırdıkları bir konu ise, “zıt anlam” ile “olumsuz anlam” farkıdır. Bu durum, yalnızca fiillerde karşımıza çıkar. “İnmek – çıkmak” gibi bazı fiillerin gayet tabii zıt anlamlısı vardır. Fakat “beklemek” fiilinin zıt anlamına “beklememek” demek doğru olmaz. Çünkü “beklememek” bu fiilin zıttı değil, olumsuzudur. Bu farka dikkat etmek gerekir. Olumsuzluk eki olan “-ma/-me” ile yapılan fiiller zıtlık ifade etmezler. Bu bilgi, sıkça sorularda karşımıza gelmektedir.

Aşağıda zıt anlamlı sözcüklerin listesi tablo şeklinde gösterilmiştir. Bu tablodan yararlanarak zıt anlamlı kelime örnekleri derleyebilirsiniz.

Örnekler:
Gülmek - ağlamak / Dar - geniş / Er - geç / Alçak - yüksek / Sert - yumuşak
UYARI 1
=>Zıt anlamla olumsuz anlamı karıştırmayın.
=>Bir sözcüğün olumsuz kullanılmış şekli onun karşıt anlamını oluşturmaz. Yani kelimelerin olumsuzu, o sözcüğün zıt anlamı sayılmaz.
Örnek:
“sevmek” eyleminin karşıtı “sevmemek” değildir. Çünkü “sevmek” iyi bir duygunun varlığını bildirir. Sevmemekte ise bu duygunun bulunmadığı anlamı vardır. Oysa (bilgi yelpazesi com) karşıtlıkta, olan duygunun tam karşıtı olmalıdır; bu da “nefret etmek”tir.
git kelimesinin olumsuzu gitme’dir.
git kelimesinin zıttı gel’dir.
otur kelimesinin olumsuzu oturma’dır.
otur kelimesinin zıttı kalk’tır.
UYARI 2
=>Bir kelimenin zıt anlamlısını cümledeki anlamı belirler.
Örnek:
"zor - kolay" zıt anlamlı kelimeleri cümlede kullanımına göre değişir.
Midesinden zoru var. (Bu cümlede "kolay" ın zıttı değildir.)
Bu ders oldukça zormuş. (Bu cümlede "kolay"ın zıttıdır.)


Diğer Türkçe Notları, Testleri ve Videoları için Tıklayınız




İLGİLİ KONULAR






KPSS MATEMATİK KPSS GEOMETRİ KPSS VATANDAŞLIK KPSS TÜRKÇE KPSS TARİH KPSS COĞRAFYA
İNGİLİZCE ALMANCA İTALYANCA KARİYER OYUN BİLGİSAYAR YAZILIM BİLGİSAYAR NETWORK
BİLGİSAYAR DONANIM BİLİŞİM TERİMLERİ CİLT VE CİLT BAKIMI HASTALIKLARIMIZ İNSAN VÜCUDU NEDİR